Touwtjes in eigen hand – de eerste stappen

Dit hoofdstuk gaat over het zetten van de eerste stap., de eerste stap naar vrijheid. Met vrijheid wordt hier niet bedoeld: doen en laten wat je wilt. Met vrijheid wordt bedoeld, de touwtjes van je eigen leven in eigen hand nemen. Daarvoor zijn onderwerpen als omgaan met weerstand en tegenslagen, bewustzijn, moed en inzicht van belang.

In hoofdstuk 3 is al gesproken over Leven als een Kunstwerk. In dit hoofdstuk gaat het ook over kiezen. Aan de hand van dit onderwerp kun je alvast kiezen voor een Leven als een Kunstwerk. De belangrijkste ingrediënten van de eerste stap zijn:

  • verantwoordelijkheid nemen
  • bewust zijn, bewustwording
  • aanvaarden
  • kiezen

when the fight begins within himself, a man is worth something – Philip Huff

Verantwoordelijkheid en kiezen

Verantwoordelijkheid nemen voor de huidige situatie in je leven, jezelf en je eigen leven en werken serieus nemen zijn aspecten waarmee je de invloed en de kracht naar jezelf toetrekt. Met de beslissing om van je leven een Kunstwerk te maken, de keuze om de touwtjes van je eigen leven in eigen hand te nemen, laat je zien dat je jezelf serieus neemt, dan begint het gevecht. Wanneer je de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van je leven en werken buiten jezelf legt, maak je jezelf afhankelijk van de omgeving. We maken dan de maatschappij verantwoordelijk, geven we de schuld aan anderen zoals mijn leidinggevende, mijn collega’s, mijn partner, mijn financiële positie, mijn opleiding, mijn gemiste kansen . . . .en hier kun je wel je eigen voorbeelden aanvullen

Mogelijk herken je de gebruikelijke manier van kiezen, kiezen op voorwaarde dat je (zeker) weet hoe je het moet doen en dat je zult slagen. Dat noem ik voorwaardelijk kiezen en dat is geen kiezen, dat is lummelen. Daarmee neem je jezelf niet serieus

Dus kies, kies voor een leven als een Kunstwerk – of hoe je dat inmiddels voor jezelf hebt geformuleerd – en wees bereid dat verder in te vullen, kies ervoor om de touwtjes in eigen hand te nemen.

Kiezen is geen gedachte constructie. Kiezen is in je lijf aanwezig zijn en ervaren wat kiezen voor je betekent.

Kiezen is een van de moeilijkste dingen in het leven omdat kiezen vaak is verbonden met onzekerheid en het risico dat je een verkeerde keuze maakt. Bovendien omdat je met geen mogelijkheid niet kunt kiezen. Niet kiezen is ook een keuze. De belangrijkste weerstanden tegen kiezen zijn:

  • Kiezen betekent ook verliezen, elke keuze heeft zijn prijs
  • Dus opties open houden weerhoudt de keuze
  • Niet kiezen veroorzaakt spanning en innerlijk verzet (kiezen heeft overigens dezelfde consequenties)
  • Kiezen kan nooit voorwaardelijk zijn. Een bekend denkpatroon is: als ik maar voldoende tijd zou hebben, dan kan ik de dingen doen waarvoor ik verantwoordelijk bent en dan ben ik een liefdevolle ouder. Kiezen is onvoorwaardelijk en daarom zo lastig en daarom ook zo krachtig.

Onbewust kiezen voor iets wat je eigenlijk niet je voorkeur heeft, is veel schadelijker, risicovoller dan bewust de mogelijk.

Zelfontwikkeling begint daar waar het verzet ophoudt. De “crisis” nodigt uit om de eindeloze cirkel te doorbreken. Als je steeds blijft doen, wat je altijd hebt gedaan, krijg je steeds weer opnieuw de resultaten die je kreeg.

Liefde is het sterkste zelfhelende middel om onszelf te bevrijden. Liefde hier uitgedrukt in zelfrespect, zelfbewustzijn, eigenwaarde, mildheid (misschien een beetje vergevingsgezindheid). Liefde is het sterkste zelfhelende middel dat we hebben om liefdevol te zijn naar onszelf, en liefde te geven en liefde te ontvangen van anderen bron: vuurvogel. 11e jaargang, nr. 21).

Kiezen om van ons leven een Kunstwerk te maken is zeker niet de eenvoudigste stap, het is wel de meest waardevolle keuze.

Het is als in het sprookje: In menig sprookje wordt je uitgenodigd om Koning te worden over je eigen leven. Dan zal je vaak eerst de draak moeten verslaan, de heks moeten dienen of de prinses moeten bevrijden

Elke keuze heeft zijn prijs. Als je de koning wilt zijn in je eigen leven, wees dan bereid de prijs daarvoor te betalen

Dus kies! Nu! Neem de tijd om bij deze inleiding stil te staan. Ga met je aandacht naar binnen, naar je hart en begin een soort van innerlijke dialoog met als vraag: wil ik van mijn Leven en Werken een Kunstwerk maken? Is het niet de hoogste tijd om de touwtjes van mijn eigen leven in eigen hand te nemen . . . ?

Reflecteren en evalueren

Er zullen mogelijk zelfs dagelijks momenten zijn waarop je het gevoel hebt vast te lopen, vast te zitten. Breng dan al je aandacht naar jezelf. Gebruik hiervoor je vijf zintuigen: kijk naar wat je ziet, luister naar wat je hoort, voel je lichaam op de stoel, de kleding op je lijf, proef en ruik. Laat het stil worden in jezelf. Begin dan een innerlijke dialoog.

Ja zo breng je alle aandacht bij jezelf. En met al je aandacht bij jezelf kun je je nu afvragen:

  • wat denk ik waardoor ik mezelf zo vastzet
  • welke overtuiging of veronderstelling maakt dat ik mezelf vastzet
  • welke gevoelens en emoties spelen op dit moment
  • en welke gedachten worden door deze gevoelens weer opgeroepen.
  • wil ik dit, is dit goed voor mij, is dit goed voor de situatie
  • wat wil ik eigenlijk
  • wat heb ik nodig
  • als ik mijn dwingende eis loslaat wat gebeurt er dan – hoe ga ik nu verder . . ?

Om de Kunst van het Hier en Nu juist op lastige moment paraat te hebben, is het slim om de werkvorm “ rozijn en het marsmannetje” op blz. . . . te doen.

 De toekomst roept . . . Heb je de moed om te roepen: “ik kom!”

Water verkopen bij de rivier Gefeliciteerd.

Ik mag aannemen dat wanneer je verder leest, je de beslissing hebt genomen. Dan kunnen we verder. En aanvaard de onzekerheid, het voelt nog een beetje onwennig misschien.

Water verkopen bij de rivier, betekent: de leermeester staat tot zijn knieën in het water en verkoopt water. De mensen zouden het zelf kunnen scheppen, maar ze betalen er liever voor. Ze durven niet zelf te scheppen. Ze geloven niet in hun eigen kracht.

Jij bent de schepper van je eigen leven, jij bent je eigen leermeester. Zo daarmee kun je beginnen: geloven dat je het kunt, geloven in je eigen kracht. Je moet het wel zelf doen, en je hoeft het niet alleen te doen. Je weet mogelijk nog niet hoe of wat, maar wanneer je besluit een reis te maken ga je ook op avontuur.

En hier ligt mogelijk ook voor jou een valkuil. Pas op voor de valkuil van het verwarren van willen en kunnen. Veelal merk ik in mijn werk dat menigeen die twee verwart. We zeggen wel dat we willen, maar ondertussen denken we dat we het niet kunnen, of omgekeerd we kunnen het wel, maar zeggen dat we het niet willen. Op deze manier verbloemen we dat we eigenlijk niet willen omdat we denken dat het te moeilijk is of dat we het niet kunnen.

In de vorige alinea ben je uitgenodigd om te kiezen zonder dat je wist of je het kunt. Als je de moeite neemt om terug te kijken in je (professioneel) leven dan zul je zien dat je vaak voor beslissingen hebt gestaan om iets te doen, terwijl je er tegenop keek als tegen een berg. Kijk terug in je leven hoeveel je al tot stand hebt gebracht, hoeveel moeilijkheden je al hebt overwonnen, kijk terug en zie wat je kunt.

Neem even de tijd om terug te kijken met waardering en dankbaarheid voor al datgene wat jij in je leven en werken tot dusver tot stand hebt gebracht en hoe je met moeilijkheden bent omgegaan.

En je weet net zo goed als ik, dat “als je denkt het niet te kunnen, dan kan je het leren” dus uiteindelijk is de wil toch de bepalende factor.

Natuurlijk zal je de vraag: “wat is voor mij een leven als een Kunstwerk’, nog moeten beantwoorden. Eigenlijk gaat die vraag over welke visie heb jij op je eigen leven en werken. Die vraag komt later in dit boek, het gaat er nu eerst om dat je jezelf bevrijd, zodat je verder kunt.

Bevrijden . . waarvan ?

In hoofdstuk 5, “vergroot je perceptie . . , zullen we daar uitgebreider op terug komen

Voor dit moment wil ik je uitnodigen te zien hoe wij onszelf vastzetten in allerlei belemmerende denkbeelden. Je kent vast wel de zogenaamde self fulfilling prophecy. Als ik denk dat ik iets niet kan, dan is het redelijk voor de hand liggend om het dan ook niet te proberen, dan zal ik ook niet mij inspannen om de benodigde kwaliteiten en talenten in te zetten. Ik kom niet of nauwelijks in actie. Dus geen of een tegenvallend resultaat, daarmee is de bevestiging geboren.

overtuiging

Deze tekening heb je al eerder gezien. Het denken in belemmerende overtuigingen kan ertoe leiden dat ik niet de resultaten haal, die ik wens en daarmee een bevestiging krijg van de oorspronkelijke overtuiging. Het is wat eenvoudig neer gezet hier, maar kijk maar hoe je jezelf dwarszit en jezelf onderschat. Ja je hebt moed nodig om anders te denken, want, ja je weet het niet, je begeeft je op glad ijs, je verliest je (schijnbare) houvast. Ja klopt, maar wil je in het kringetje blijven draaien ?

If you always do what you always did you will always get what you got.

Kiezen betekent ook verliezen – je verliest de relatieve zekerheid van het bekende – en kiezen betekent ook risico lopen. Dat is de dé prijs die we betalen voor de groei en ontwikkeling die we (hopelijk) willen.

In dit verband betekent jezelf bevrijden, en aanvaarden dat een leven zonder risico’s niet bestaat. Je moet wel goed blijven opletten.

Geluk is evenwicht

Geluk een kwestie van keuze. Gebieden die aandacht en onderhoud vragen

  • Gezondheid
  • Vrije tijd
  • Relaties
  • Werk
  • Spiritualiteit

Het is al een huis met 5 kamers. Bezoek ze regelmatig.

Geluk – of een goed gevoel van welbevinden – is een kwestie van houding, een keuze van de manier van denken. Een houding van kost wat kost, geluk willen vasthouden, hun positie (hun gelijk) en hun verdriet, de mislukking op afstand willen houden. Je hebt niets aan vreugde als je niet met verdriet kunt omgaan. Je hebt niets aan succes wanneer je de mislukking niet kunt verdragen. Wijsheid is het vermogen te kunnen surfen op de golven van geluk en ongeluk, van vreugde en verdriet, van succes en falen. Wijsheid is het vermogen te kunnen leven met de tegenstellingen en een voorwaarde voor geluk. Als ik de “pijn” van het leven niet aanvaard, zal geluk ook niet mijn deel zijn. Aanvaarden ligt in lijn hiermee.

Aanvaarden dat de dingen zijn zoals ze zijn, ze zijn niet goed en ze zijn niet slecht . . ze zijn zoals ze zijn. Of je je nu druk maakt of niet, de dingen zijn zoals ze zijn.

Aanvaarden kan alleen de Waarnemer, de Innerlijke Getuige of de Wijze Man of Vrouw in ons. Een opkomende gedachte waarnemen is heel iets anders dan die gedachte voorzien van een oordeel. Een mening of oordeel kan pas achteraf aan de gedachte worden toegevoegd. De schepper komt vóór de waarnemer !

We identificeren ons met wat we hebben en ontlenen aan die gedachte ons gevoel van welbevinden. We voegen dus aan de gedachte het gevoel toe.

Bewustzijn en aandacht

De meeste mensen zijn voortdurend bezig de innerlijke stilte op te vullen met gedachten, woorden, interpretaties, meningen en oordelen. Wij mensen zitten onszelf voortdurend in de weg: het creëren van problemen is een mentale ziekte (gewoonte) waaraan de mensheid lijdt. Honden en katten, vogels en vissen en ook bomen hebben er geen last van. Niets in de natuur heeft een probleem, alleen de mens. Een vis zwemt zonder zich af te vragen waar het water is, hij zwemt. een vogel vliegt zonder zich af te vragen waar de lucht is, hij vliegt.

Probeer de omstandigheden, probeer de ander eens anders te zien, alsof je hem of haar voor het eerst ziet. Zonder iets vast te leggen, zonder concept of zonder te definiëren. De wereld is zoveel levendiger, wanneer je er niet al je overtuigingen op projecteert.

Een van de beste manieren is een bewuste ademhaling. De oefening “rozijn” helpt ook. Deze werkvorm is ontleend aan het boek Mindfulness van David Dewulf. Het is handig als je deze werkvorm door iemand laat voorlezen of zet het anders op je telefoon zodat je ernaar kunt luisteren en je helemaal op de beleving kunt concentreren.

******

Voor deze oefening nodig ik je uit om je ogen te sluiten. Breng je aandacht bij jezelf door kontact te maken met je ademhaling. Adem rustig in en uit, zonder je ademhaling te veranderen. Adem in, adem uit en voel de koude lucht langs je neusvleugel naar binnen stromen en de warme adem weer door je mond naar buiten gaan. Voel de stoel waarop je zit, voel je lijf en voel hoe je voeten de vloer raken. Voel de kleding op je lijf en adem door op een rustige manier. Ook al houd je je ogen gesloten, kijk naar wat je ziet zonder naar iets specifieks te kijken. Luister naar wat je hoort. Je hoort alle geluiden in en om de woning, je hoort ook de stilte. Je luistert naar alle geluiden die er zijn en naar de stilte en dat alles tegelijkertijd. Zet je gehoor wagenwijd open, luister naar alles en naar de stilte, tegelijkertijd. Proef, proef heel bewust en ruik. Je zult merken dat het als vanzelf stil wordt in jezelf.

Het is onvermijdelijk dat er gedachten komen. Aanvaard dat dit zo is. Laat de gedachte op een uitademing gaan en keer terug naar de stilte in jezelf door je ademhaling waar te nemen, te luisteren naar wat je hoort, door te proeven en te ruiken.

Stel je eens voor dat je afkomstig bent van een andere planeet. Je bent opgegroeid op die planeet als een nieuwsgierig en leergierig individu. Je hebt gevraagd om de aardbol te mogen onderzoeken en ja, je wordt op een goed moment naar de aardbol “geschoten”. Je weet dan niets, nog nooit hier geweest. Het is als een kind dat voor het eerst op school komt. Terwijl je zo rondloopt en rondkijkt vind je een voorwerp. Het is een doosje waar kleine voorwerpen in zitten. Jij weet dat het rozijnen zijn, maar doe maar alsof je het niet hebt gezien en dus ook niet weet, zoals het vrouwtje of mannetje van Mars.

Je neemt het in je hand en laat het heen en weer rollen om het gewicht en de temperatuur te kunnen vaststellen. Je neemt het voorwerp voorzichtig tussen duim en wijsvinger en onderzoek het oppervlak, de ruwheid, de temperatuur, de flexibiliteit . . . Dan breng je het voorwerp naar je oor, eerst je linker oor dan je rechter oor en onderzoek of het ook geluid maakt. Dan breng je het naar je neus en onderzoek de geur. Controleer ook daarbij of er verschil is tussen je linker en je rechter neusgat. Breng dan het voorwerp voorzicht naar je lippen en onderzoek met de gevoeligheid van je lippen de oppervlakte structuur, de flexibiliteit en de temperatuur.

Neem dan het voorwerp voorzichtig op in je mond en laat het in je mond heen en weer rollen en zet het onderzoek voort. Neem dan het voorwerp tussen je tanden en bijt er heel voorzichtig op. Ervaar dan de explosie van smaken. Waar neem je die smaken weer? Achter op je tong, vooraan of aan de zijkanten. Onderdruk nog de neiging om het voorwerp door te slikken. Blijf met je aandacht bij de smaakervaring en stel vast dat het speeksel in je mond begint te vloeien. Slik dan het voorwerp door en blijf nog even bij de beleving en breng gelijk je aandacht naar je gevoel. Hoe voel je je ? Sluit deze oefening af en open je ogen. Je hebt inmiddels wel ontdekt dat je een rozijn hebt onderzocht.

*****

Het is een misvatting dat de “wereld“ – de ander, de omstandigheden – er zijn om jou gelukkig te maken. Dat kan ook niet ! De ander en de omstandigheden zijn er om jou “wakker” te maken. Alles en iedereen is je leermeester ! om je eraan te herinneren dat je zelf verantwoordelijk bent en er wat te leren valt.

Elk contact is een unieke ervaring omdat elk mens uniek is. Contact is primair een kwestie van bewustzijn en aandacht. De mens die bewust is, wanneer deze een grondig besef van zichzelf – in alle aspecten – en van de ander. Als ik me bewust ben van dan ben ik het onderwerp van mijn aandacht. Met bewustzijn en aandacht maak ik verbinding. En dat kan op alle niveaus (zie van buiten naar binnen) afzonderlijk en tegelijkertijd. In het contact bevestigen we elkaars bestaan, elkaar aanwezigheid, elkaars belang. Kontact maken kan ieder mens. Degene die contact maakt loopt risico, het risico dat de ander het contact afwijst of negeert. Zonder die kwetsbaarheid, zonder dat risico komt geen contact tot stand.

de sleutelDe mens is de maat der dingen. We hebben de vrijheid om te kiezen en dan zijn we verantwoordelijk voor de (consequenties van ) de keuze. Stop op het moment dat je merkt dat je geleefd wordt. Neem de verantwoordelijkheid voor je eigen “verwondingen”. Geef op die manier aan jezelf in plaats van voortdurend aan anderen te geven, in de (valse) hoop van de ander iets terug te krijgen wat je graag wilt. Op die manier bevrijd je jezelf en open je de weg naar je eigen leven.

In voorgaande hoofdstukken, heb je al kennis gemaakt met diverse sleutels: zoals het nemen van verantwoordelijkheid en aanvaarden.

Bewustzijn is de 3e sleutel voor de bevrijding. Er is maar één moment waarop we invloed hebben en dat is nu, er is maar één moment waarin we kwaliteit kunnen leveren en er is maar één moment waarin we onze toekomst kunnen bepalen . . en dat is nu. Wanneer je jezelf wilt bevrijden en je invloed wilt doen gelden, dan kan dat alleen maar in het eeuwige nu. Wanneer je in een conflictueuze situatie bent geraakt en je besteedt geen aandacht aan je eigen aandeel in de ontstane situatie, dan houd je mede het conflict in stand en ben je als het ware gevangen in de situatie (en de ander ook!)

In contact zijn, in verbinding zijn met, is primair een kwestie van bewustzijn en aandacht. De mens die bewust leeft, heeft een grondig besef van zichzelf – in alle aspecten – en van de ander. Als ik me bewust ben van, dan ben ik het onderwerp van mijn aandacht. Met bewustzijn en aandacht maak ik verbinding. En dat kan op alle niveaus afzonderlijk en tegelijkertijd.

waslijnIn het contact bevestigen we elkaars bestaan, elkaar aanwezigheid, elkaars belang. Contact maken kan ieder mens. Elk contact is een unieke ervaring omdat elk mens uniek is. Degene die contact maakt loopt risico, het risico dat de ander het contact afwijst of negeert. Zonder die kwetsbaarheid, zonder dat risico komt geen contact tot stand.

Ga nog eens terug. Ga nog eens met je aandacht naar de ervaring van oefening “rozijn” Een perfecte manier om kennis te maken met de kracht van bewustzijn.

Voordat je verder leest, doe die oefening als je hem nog niet hebt gedaan en bewaar het doosje, als een anker. Sta even stil bij de ervaring van de werkvorm “rozijn” . Wat heb je ervaren ? wat doet het voor je ? Hoe kan je het gebruiken?

In kontact met anderen willen we graag dat de ander “verandert”, meewerkt, luistert of mee beweegt. Wees zelf de verandering die je wilt zien in de wereld om je heen – citaat Mahatma Ghandi, – in je gezin, in je werk en eigenlijk in de gehele samenleving.

Het is een slechte gewoonte om de gedachten, uitspraken en gedrag van de ander te veroordelen. Dat de gedachten van de ander “slecht” zijn en die van jezelf “goed” en dat zij die andere inzichten erop nahouden, ons afwijzen. Advies van Gandhi: verzacht rechtvaardigheid met mildheid.

Dialoog

In de dialoog gaan we uit van de wens iets van de ander te leren, in plaats van de ander te “bekeren” tot mijn visie. Een dialoog met de ander is in eerste instantie een innerlijke dialoog waarin we onszelf bevrijden van vooroordelen en van ons monopolie op de waarheid en gaan beseffen dat ik de ander nodig heb om mijn beeld van de werkelijkheid te completeren.

Vrij naar Spinoza: oordeel niet, klaag niet en beschuldig niet. Probeer eerst te begrijpen.

We zijn in belangrijke mate de schepper van onze gevoelens en gedrag. Denken en waaraan we denken is belangrijker voor ons geluksgevoel, dan dat wat we doen. Oordelen toont de ongelijkwaardige relatie.

Luisteren om te begrijpen – uit Franciscus van Hein Stufkens

Het gaat om luisteren achter de woorden en luisteren achter het gedrag van de ander, zelf als je je in eerste instantie gekwetsts, verongelijkt of aangevallen voelt. Zoeken naar verbinding in plaats van wat scheidt. Luisteren voorbij de angst en voorbij de eerste reacties van je ego. Luisteren met je hart, met mededogen (compassie), met liefde en mildheid. Je afstemmen op de wezenlijke wens van de ander, op zijn of haar pijn, op de nood van zijn of haar ziel.

De kunst van het niet-weten of de kunst van het doorvragen

Een van de aspecten waarmee we onszelf (en ook anderen vastzetten is de overtuiging dat ik alles moet weten ook moet kunnen, zelfs als ik het nog nooit heb geleerd of niet eerder heb gedaan. We hebben een intolerantie voor niet-weten. Het is hetzelfde als niet aanvaarden dat er grenzen zijn aan mijn kunnen en weten. De menselijke maat: ik heb beperkingen. Ja, en wat dan nog?!

Hier volgt een beschrijving van een praktische situatie, die je vrij gemakkelijk kunt vertalen naar jezelf en je manier van denken.

De medewerker zegt tegen zijn/haar leidinggevende: ik heb een probleem. De manager antwoord: vertel eerst eens wat er aan de hand is, en dan zien we daarna wel of het een probleem is.

De kunst van het niet-weten, – dat zo typisch is voor Oplossingsgericht Werken – garandeert dat de manager niet te snel de indruk wekt, dat de ander begrepen wordt. Het betekent ook dat de medewerker hier al een begin kan maken om op een andere manier naar de situatie te kikken. En dit geldt ook voor de manager, die zich niet gelijk laat meeslepen in “probleem denken” en al ruimte laat aan andere denkwijzen.

Organisaties belanden net als mensen regelmatig in de valkuil van meer van hetzelfde. Als men het niet weet, grijpt men terug op de beproefde gerechten met de beproefde recepten. Het telkens opnieuw betreden van dezelfde valkuilen moet wel samenhangen met het niet kunnen verdragen van het niet-weten. Die intolerantie voor het niet-weten is ook de reden dat veel mensen niet veel meer kunnen leren dan hun kennis groot is. Om voorbij de bestaande kennis te komen is doorvragen van groot belang. Doorvragen, doorvragen en nog meer doorvragen. Het betrachten van een actieve houding van niet-weten en niet-willen begrijpen is de beste garantie dat er doorgevraagd wordt. Met het dieper doorvragen wordt een punt bereikt waarop de geïnterviewde het antwoord schuldig moet blijven en dan ontstaat er ruimte voor nieuw weten, ruimte voor nieuwe perspectieven.

Oordelen

We nemen anderen onbarmhartig de maat en laten onszelf buiten schot. We nemen graag de verantwoordelijkheid voor ons aandeel in hetgeen goed gaat. Wanneer we de verantwoordelijkheid zouden nemen voor ons aandeel in hetgeen niet “goed” gaat wordt het een stuik gezelliger en zal menig relatie veel liefdevoller zijn.

De mens wordt minder geraakt door de dingen zelf, dan door zijn oordeel over die dingen. – Epictetus

Uit het handboek: de vijfde discipline volgt onderstaande aanwijzing, hoe je in lastige situaties kunt handelen (denken).

Sommige lezers zijn wellicht – net als ik – geneigd eerst te praten en later pas na te denken. De vragen die we ons achteraf stellen zijn: “Waarom zei ik dat? Waarom dacht ik niet na?” ‘Momenten van bezinning’ is een oefening om ons te leren op het moment zelf even na te denken. We stoppen een ogenblik om de actuele werkelijkheid te inventariseren. Deze bedachtzaamheid is constructiever dan een onmiddellijke onoverwogen repliek.

Je kunt deze methode op elk gewenst moment uitvoeren. Maar het meeste nut heb je ervan wanneer je onder druk staat. Probeer er op zo’n moment even de tijd voor te nemen. Stel jezelf de volgende vragen:

  1. Wat is er op dit moment aan de hand? Werk deze vraag uit aan de hand van drie deelvragen. Wat doe ik momenteel? Wat voel ik momenteel? Wat denk ik momenteel? Dan stelt u de volgende hoofdvraag:
  2. Wat wil ik op het moment? Met andere woorden: je vraagt jezelf af wat je met dit gesprek probeert te bereiken. Vaak zal reeds het stellen van de vraag een verandering bewerkstelligen, zonder dat je hiertoe bewust besluit. Dit kan tot de volgende vraag leiden:
  3. Wat doe ik op het moment, waardoor ik niet bereik wat ik wil bereiken? Maak direct een keuze. Bij voorbeeld: ik houd mede het gevecht in stand. Je hoeft slechts de volgende zin af te maken: “Ik kies ervoor om ….” Tenslotte …
  4. Haal diep adem en ga door. In de Achtbaan van Leven en Werken is de laatste stap adequaat handelen. Het criterium bij Adequaat handelen, dit wordt gekenmerkt door impeccabel handelen, zoals eerder aangegeven. Na de voorafgaande stappen is Adequaat Handelen vanzelfsprekend. Zelfs wanneer dat niet voor 100% het geval is, want dan is de volgende stap die van de Compromisloze Acceptatie en dus kiezen voor zelfrespect, eigenwaarde, zelfliefde en kiezen voor “doorgaan”. Elke keer opnieuw word je geconfronteerd met nieuwe situaties en elke keer opnieuw sta je voor de keuze: Acceptatie of oordelen. De Achtbaan is eigenlijk een voortdurende testbaan …..

Aanvaarden

Allereerst is het van belang toe te laten wat er is ! Wat er ook is, het is er ! Punt. Als je op deze manier aanwezig kunt zijn, dan zie je vaak ook heel helder, dan zie je ook of de (ongewenste) emotie ook gevoed wordt door een verhaal. Zo iets als: zie je wel, dat ze me niet aardig vindt . . . de vorige keer toen . . . Als je het “verhaal” loslaat en gewoon aanwezig blijft bij bijvoorbeeld het verdriet – zonder iets te doen, niet groter en niet kleiner maken – dan zal de invloed van de motie verminderen en uiteindelijk veranderen in rust.

Later in dit boek zullen we werken met emoties en gevoelens. Voor dit moment: aanvaard dat het is, zoals het is. Dat je je voelt zoals je je voelt. Ga je niet verzetten, probeer het gevoel niet te overschreeuwen. Aanvaard dat het gevoel een belangrijke boodschap voor je heeft. Emoties of gevoelens – het is maar net zoals je het noemt – – zijn een wack-up call. Je bent misschien boos, vraag jezelf af wat maakt me boos en wat heb ik nodig? Mogelijk moet je beter je grenzen aangeven. Of misschien voel je je onzeker, Hier geldt dezelfde vraag: wat maakt me onzeker en wat heb ik nodig?

Met de acceptatie komt de heling. Aanvaarden is een innerlijke houding, die je vrijmaakt. Weerstand is een innerlijk fenomeen. Als je vrij bent van innerlijke negativiteit, komt de juiste keuze vanzelf. Het belangrijkste is dat je van binnen vrij bent. Dat bereiken we door te waarnemen wat er in ons gebeurt, welk emoties spelen. Wees je ervan bewust dat we emoties hebben. We zijn niet onze emoties, wat totale identificatie betekent. Verdieping betekent ruimte, ruimte om je kleine geconditioneerde identificatie los te laten. De fout die mensen maken is dat ze doelen gebruiken om geluk of zelfvervulling te vinden. En dat werkt niet omdat de condities, de omgevingsfactoren voortdurende veranderen. Het is net als met problemen: hebben we het ene probleem opgelost, komt er weer een ander probleem. Hebben we het ene doel bereikt, blijkt dat ons slechts tijdelijk geluk te bezorgen en dan kiezen we een nieuw doel. En zo blijven we het geluk najagen.

Leven is geen gedachte constructie. Leven is in je lijf aanwezig zijn, aandacht en in verbinding met jezelf.

Zo lang we het ongenoegen – de teleurstelling , de tegenslag, de afwijzing etc. – niet accepteren, zullen we het geluk nimmer vinden.

Ons grootste probleem is, dat we geen probleem willen. Het volgende verhaal is daarvoor heel illustratief. Bron Steve Hage: isbn 978 90 6963 557 6

Een man komt bij de Boeddha in de veronderstelling dat de Boeddha in zijn wijsheid alle probleem voor de boer kan oplossen. De man vertel over hoe het is om boer te zijn: dan regent het te veel, dan te weinig, dan verdort het land, dan is er te weinig zon . . Dan is de oogst goed, dan is de oogst mislukt . . enz. Ja gaat de boer verder; ik ben getrouwd en werkelijk het is een fijne vrouw, maar soms kan ze zo zeuren en vraagt ze me dingen te doen die ik eigenlijk niet kan of geen tijd voor heb. Ja en dan mijn kinderen, ik houd een boel van ze maar soms zien ze mij niet staan.

Zo passeren al zijn problemen en zorgen. Tenslotte is hij uitgepraat en wacht vol spanning af wat de Boeddha zal zeggen. En tot zijn verbazing en ook tot zijn worde zegt de Boeddha: ik kan je niet helpen. “Hoe bedoelt u . . u ben toch zo wijs . . .

Iedereen heeft problemen en zorgen. We worden voortdurend geconfronteerd met tegenslagen en mislukkingen. Drie en tachtig problemen waaraan we niets kunnen doen, en als we al een probleem hebben opgelost, komt er weer een nieuw probleem bij.

De Boeddha geeft nog enkele voorbeelden maar de boer ontsteekt in grote boosheid. Wat hebben we aan al die wijsheid, wat hebben we aan die leer.

Reagerend op de laatste opmerking zegt de Boeddha: misschien is die leer wel goed voor het oplossen van het vierentachtigste probleem. Verbaasd reageert de boer: het vierentachtigste probleem . . ?

Ja zegt de Boeddha: dat je helemaal geen probleem wilt hebben . .

Metafoor van de krijger

eiVrij vertaald naar zakelijke context: een intellectuele Krijger zijn betekent een soort moed te ontwikkelen; een moed die van nature zachtmoedig, intelligent en onbevreesd is. Krijgers kennen nog wel angst, maar ze zijn dapper genoeg om het risico, het gevaar en de eventuele pijn, toe te laten en zonder uitvluchten met hun fundamentele angst om te gaan. Een krijger worden betekent “onze kleinzielige strijd” in te ruilen voor een ruimere visie die onbevreesd, open en heldhaftig is.

Het is juist de weerstand die ons sterker maakt. Denk hierbij aan het embryo in het ei. Dank zij de weerstand van de schaal kan het embryo zich ontwikkelen tot een kuiken. Dank zij de tegendruk !! Op het moment dat het kuiken sterk genoeg is kan het de schaal breken.

Aanvaarden dat de dingen zijn zoals ze zijn, ze zijn niet goed en ze zijn niet slecht . . ze zijn zoals ze zijn. Of je je nu druk maakt of niet, de dingen zijn zoals ze zijn.

Aanvaarden kan alleen de Schepper, de Innerlijke Getuige of de Wijze Man of Vrouw in ons. Een opkomende gedachte waarnemen, is heel iets anders dan die gedachte voorzien van een oordeel. Een mening of oordeel kan pas achteraf aan de gedachte worden toegevoegd. De Schepper komt vóór de Waarnemer !

We scheppen eerst de gedachte, en ontlenen aan die gedachte ons gevoel van welbevinden, we voegen dus aan de gedachte het gevoel toe. En niet omgekeerd! Ik kan alleen maar iets waarnemen nadat ik het zelf heb geschapen. Ik moet eerst het oordeel scheppen en dan kan ik het pas aan een persoon en / of gebeurtenis toevoegen.

Wat we voelen wordt in belangrijke mate bepaald door wat we denken – Epictetus

Tot slot

Wanneer je de touwtjes van je eigen leven en werken in je eigen hand wilt nemen, dan is er in dit hoofd veel geschreven over allerlei belangrijke aspecten.

De belangrijkste naar mijn mening is kiezen. De verantwoordelijkheid te nemen voor die keuze en de consequenties aanvaarden. In dat gehele proces van denken je bewust(er) worden en je bewust zijn van hetgeen je denkt, wat je voelt en wat je doet. Geen eenvoudige klus, maar je zult merken dat het alles bij elkaar toch redelijk simpel is. Succes en vooral veel plezier.

  • Uitnodiging om het voorgaande hoofdstuk nog eens te overdenken en samenvattende enkele beslissingen te nemen. De navolgende vragen kunnen daarbij behulpzaam zijn. En andere vragen die jij jezelf kunt stellen, zullen ook waardevolle inzichten geven. heb ik ervoor gekozen om zelf de touwtjes van mijn eigen leven en werken, in eigen hand te nemen. Onvoorwaardelijk ?
  • wat zal het voor mij en mijn (werk)omgeving betekenen? 14
  • wat zijn uit dit hoofdstuk mijn belangrijkste inzichten?

 

 

 

 

Reageer op dit artikel

Your email address will not be published. Required fields are marked *